İklim değişikliğiyle mücadele ve sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda, çevresel etkileri azaltan ürün ve teknolojilere olan ihtiyaç her geçen gün artmaktadır. Sanayinin birçok alanında olduğu gibi kablo sektöründe de çevre dostu ürünlerin geliştirilmesi ve sürdürülebilirlik performanslarının şeffaf şekilde değerlendirilmesi büyük önem taşımaktadır.
Bu doğrultuda Prysmian tarafından geliştirilen E Path Etiket Sistemi, kabloların çevresel performansını ölçülebilir kriterlerle değerlendiren ve sektörde sürdürülebilirlik anlayışını destekleyen yenilikçi bir yaklaşım olarak öne çıkmaktadır. E Path etiketi sayesinde ürünler, çevresel performanslarını kanıtlayabilen ve doğrulanabilir yeşil etiket statüsüne sahip olabilmektedir.
E Path Nedir?
E Path, sürdürülebilirlik, güvenilirlik ve kalite prensipleri üzerine inşa edilmiş, kablo sektörüne özel geliştirilmiş bir çevresel etiketleme sistemidir. Sistem, Avrupa Birliği'nin 66/2010 sayılı Eko-Etiket Yönetmeliği ile uyumlu olup, ölçülebilir ve uluslararası kabul görmüş sürdürülebilirlik kriterlerine dayanmaktadır.
Bu özelliğiyle E Path, kablo sektöründe çevresel performansı somut verilerle değerlendiren ilk yeşil etiket uygulamalarından biri olarak dikkat çekmektedir.
E Path Değerlendirme Kriterleri
E Path sınıflandırma sistemi; kolay uygulanabilir, ölçülebilir, güvenilir ve uluslararası standartlarla uyumlu kriterlerden oluşmaktadır. Tüm ürün grupları ve üretim tesisleri için geçerli olan bu sistem, Avrupa Birliği Eko-Etiket gereklilikleri başta olmak üzere temel düzenleyici çerçevelerle uyumlu şekilde tasarlanmıştır.
Bir kablo ürününün E Path etiketi alabilmesi için aşağıdaki altı temel kriter kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir:
1. Karbon Ayak İzi
Karbon ayak izi kriteri, ürünün yaşam döngüsü boyunca oluşturduğu sera gazı emisyonlarını değerlendirmektedir. Hesaplamalar, ISO 14067:2018 Ürün Karbon Ayak İzi Standardı esas alınarak yapılmaktadır.
Bu değerlendirme kapsamında ham madde temininden üretim, kullanım ve kullanım ömrü sonuna kadar geçen süreçte ortaya çıkan karbon emisyonları analiz edilerek ürünün iklim değişikliği üzerindeki etkisi belirlenmektedir.
2. Toksik ve Zararlı Maddelerin Kontrolü
E Path sistemi, insan sağlığı ve çevre açısından risk oluşturan maddelerin kullanımını sınırlandırmayı hedeflemektedir. Bu kapsamda ürünlerin, kanserojen, mutajenik ve üreme sağlığına zarar verebilecek (CMR) maddeler içermemesi gerekmektedir.
Değerlendirmeler, Avrupa Birliği'nin REACH ve RoHS düzenlemeleri esas alınarak gerçekleştirilmektedir. Böylece çevreye ve insan sağlığına zarar verebilecek kimyasalların kablo yapısında bulunmasının önüne geçilmektedir.
3. Geri Dönüştürülebilirlik ve Döngüsellik
Sürdürülebilir ürün tasarımının temel unsurlarından biri olan döngüsel ekonomi yaklaşımı, E Path sisteminin önemli kriterlerinden biridir.
Bu kriter, kablo üretiminde kullanılan malzemelerin geri dönüşüm potansiyelini ve ürün ömrü sonunda geri kazanım süreçlerine dahil edilebilme oranını değerlendirmektedir. Yüksek geri dönüştürülebilirlik oranı; doğal kaynak tüketiminin azaltılmasına, atık miktarının düşürülmesine ve çevresel etkinin minimize edilmesine katkı sağlamaktadır.
4. Geri Dönüşüm Girdi Oranı
Bu kriter, ürün içerisinde kullanılan geri dönüştürülmüş malzeme miktarını ölçmektedir. Değerlendirme kapsamında hem dış tedarikçilerden temin edilen hem de üretim süreçlerinde yeniden değerlendirilen geri dönüştürülmüş hammaddeler dikkate alınmaktadır.
E Path yaklaşımına göre bir kablonun içeriğinde optimum olarak en az %10 oranında geri dönüştürülmüş malzeme bulunması hedeflenmektedir.
5. Çevresel Faydalar
Çevresel faydalar kriteri, düşük karbonlu ürünlerin kullanımı ve yangın performansı yüksek kabloların sağladığı çevresel avantajları değerlendirmektedir.
Bu kapsamda değerlendirmeler, Climate Bonds Initiative (CBI) Taksonomisi ile EN 50575 A1:2016 standardında tanımlanan CPR (Yapı Malzemeleri Yönetmeliği) sınıflandırmalarına göre yapılmaktadır.
Özellikle yangın güvenliği performansı yüksek ve çevresel etkisi düşük ürünlerin teşvik edilmesi amaçlanmaktadır.
6. Kablo İletim Verimliliği
Kablo iletim verimliliği, ürünün kullanım ömrü boyunca enerji kayıplarını ne ölçüde minimize ettiğini göstermektedir.
Enerji kablolarında oluşan kayıplar çoğunlukla iletkende meydana gelen Joule etkisinden kaynaklanırken, fiber optik kablolarda ışığın yayılması veya saçılması nedeniyle oluşabilmektedir. İletilen enerjiye kıyasla kayıpların düşük olması, ürünün daha verimli çalışmasını ve dolayısıyla daha sürdürülebilir bir performans sergilemesini sağlamaktadır.
Bu nedenle iletim verimliliği, E Path sisteminin temel sürdürülebilirlik göstergelerinden biri olarak kabul edilmektedir.
E Path ile Sürdürülebilir Kablo Üretiminde Yeni Dönem
Prysmian tarafından geliştirilen E Path sistemi, Avrupa Birliği eko-etiket kriterlerini temel alarak kablo sektöründe çevresel performansın standartlaştırılmasına önemli katkı sağlamaktadır. Sistem, tedarik zinciri boyunca sürdürülebilir uygulamalar için ortak bir değerlendirme dili oluştururken, çevreci ürünlerin daha kolay tanımlanmasına da olanak tanımaktadır.
Karbon ayak izi, geri dönüştürülebilirlik, geri dönüştürülmüş malzeme kullanımı, çevresel faydalar ve enerji verimliliği gibi kriterleri bütüncül bir yaklaşımla değerlendiren E Path, geleceğin sürdürülebilir kablo çözümlerine yön veren önemli bir referans noktası olarak öne çıkmaktadır.
Bu sayede kullanıcılar; çevresel etkileri azaltılmış, yüksek performanslı, güvenilir ve sürdürülebilir kablo çözümlerini daha bilinçli şekilde tercih edebilmektedir.
Endüstri-Dünyası’nın amacı; endüstriyel mühendisliğine dünyanın her yerinde üretilip Türkiye pazarına sunulan yeni ürünler ve hizmetler ile ilgili bilgi vermektir. Eğer siz de firmanızın yeni ürünlerinin Endüstri Dünyası’nda yer almasını istiyorsanız lütfen teknik basın bültenlerinizi editörlerimize gönderin.
